VoIP چیست؟ آشنایی کامل با تلفن تحت شبکه، مزایا و کاربردها

با رشد اینترنت پرسرعت و شبکه‌های کامپیوتری، روش‌های تماس تلفنی تغییر کرده است. امروز بسیاری از شرکت‌ها و کسب‌وکارها به جای سیستم‌های تلفنی سنتی، از فناوری VoIP برای تماس و مدیریت ارتباطات استفاده می‌کنند.
اما VoIP چیست و چگونه کار می‌کند؟ چرا شرکت‌ها سیستم تلفنی خود را به VoIP منتقل می‌کنند؟ و چه مزایا و معایبی دارد؟
در این مقاله به زبان ساده و تخصصی، با مفهوم VoIP، نحوه کار، تجهیزات مورد نیاز، پروتکل‌ها، مزایا، معایب، کاربردها و نکات مهم راه‌اندازی آشنا می‌شویم

VoIP چیست؟

VoIP مخفف عبارت Voice over Internet Protocol است و به معنای «انتقال صدا بر بستر پروتکل اینترنت» می‌باشد.
به زبان ساده، VoIP فناوری‌ای است که اجازه می‌دهد تماس صوتی از طریق شبکه‌های IP منتقل شود. صدای کاربر تبدیل به داده دیجیتال می‌شود، در قالب بسته‌های داده در شبکه می‌رود و در مقصد دوباره به صدا تبدیل می‌شود.
برخلاف تلفن‌های سنتی که از زیرساخت اختصاصی تلفن استفاده می‌کنند، در VoIP می‌توان از شبکه کامپیوتری و زیرساخت IP برای انتقال مکالمات بهره برد.
این شبکه می‌تواند اینترنت عمومی، شبکه داخلی شرکت یا شبکه اختصاصی WAN باشد.

VoIP چگونه کار می‌کند؟

برای فهم بهتر کار VoIP، یک تماس ساده را در نظر بگیرید.
زمانی که کاربر با یک تلفن IP یا نرم‌افزار تلفنی تماس می‌کند، صدای او ابتدا توسط میکروفون گرفته و به داده دیجیتال تبدیل می‌شود.
سپس یک Codec صدای را کدگذاری و در صورت نیاز فشرده می‌کند.
اطلاعات صوتی به بسته‌های داده تبدیل می‌شود و از طریق شبکه IP به مقصد می‌روند.
در مقصد هم این کار معکوس می‌شود؛ بسته‌های دریافتی دوباره به صدا تبدیل می‌شوند.
در بسیاری از پیاده‌سازی‌های VoIP، پروتکل‌هایی مانند SIP برای برقراری و مدیریت تماس و RTP برای انتقال جریان صوتی Real-Time به کار می‌روند.

فرآیند را می‌توان به شکل ساده زیر نشان داد:
صدای کاربر → تبدیل به داده دیجیتال → کدگذاری صدا → بسته‌بندی → انتقال از شبکه IP → دریافت بسته‌ها → کدگشایی → پخش صدا
تمام این مراحل باید خیلی سریع انجام شوند تا دو طرف مثل تماس تلفنی معمولی به هم بگویند.

تفاوت بین VoIP و تلفن سنتی چیست؟

مهم‌ترین تفاوت بین VoIP و تلفن سنتی، نحوه انتقال اطلاعات است.
در تلفن سنتی، تماس‌ها از طریق زیرساخت مخابراتی اختصاصی برقرار می‌شوند.
اما VoIP صدا را به بسته‌های دیجیتال تبدیل کرده و از طریق شبکه مبتنی بر IP منتقل می‌کند.
این تفاوت باعث می‌شود VoIP انعطاف‌پذیری بسیار بیشتری به سازمان‌ها بدهد.
برای مثال در یک سیستم VoIP می‌توان قابلیت‌های زیر را داشت:

منشی تلفنی

صف تماس

ضبط مکالمات

داخلی‌های متعدد

گزارش تماس‌ها

انتقال تماس

صندوق صوتی

اتصال شعب مختلف و مرکز تماس

اجزای اصلی سیستم VoIP

یک سیستم VoIP بسته به اندازه و نوع پروژه می‌تواند معماری‌های متفاوتی داشته باشد. اما چند جزء اصلی در بسیاری از سیستم‌ها دیده می‌شود.

1. مرکز تلفن IP یا IP PBX
   IP PBX می‌تواند هسته اصلی بسیاری از سیستم‌های تلفنی سازمانی مبتنی بر VoIP باشد. این سیستم وظیفه مدیریت داخلی‌ها، تماس‌ها، مسیرهای ورودی و خروجی و بسیاری از قابلیت‌های تلفنی را بر عهده دارد. نرم‌افزارها و پلتفرم‌هایی مانند Asterisk، FreePBX و Issabel نمونه‌هایی از راهکارهای VoIP هستند.
2. تلفن IP
   IP Phone یا تلفن تحت شبکه، دستگاهی است که مستقیماً به شبکه کامپیوتری متصل می‌شود. این تلفن‌ها معمولاً از طریق Ethernet و در برخی مدل‌ها از طریق Wi‑Fi به شبکه متصل می‌شوند و می‌توانند با مرکز تلفن VoIP ارتباط برقرار کنند.
3. Softphone
   برای استفاده از VoIP نیازی به تلفن فیزیکی نیست. نرم‌افزارهای Softphone می‌توانند کامپیوتر، لپ‌تاپ یا تلفن همراه را به یک تلفن تحت شبکه تبدیل کنند. کاربر پس از تنظیم حساب، می‌تواند از طریق نرم‌افزار تماس برقرار کند یا تماس‌های ورودی را دریافت کند.
4. VoIP Gateway
   در بسیاری از پروژه‌ها نیاز است زیرساخت VoIP به خطوط یا تجهیزات تلفنی سنتی متصل شود. در این شرایط از VoIP Gateway استفاده می‌شود. Gateway ارتباط میان شبکه IP و خطوط تلفنی سنتی را ممکن می‌کند.
5. SIP Trunk
   SIP Trunk روش اتصال سیستم تلفنی مبتنی بر IP به سرویس‌دهنده ارتباطی است. استفاده از SIP Trunk می‌تواند نیاز به خطوط فیزیکی جداگانه را کاهش دهد و امکان مدیریت تماس‌های هم‌زمان را در یک زیرساخت IP فراهم کند.

به‌عنوان کسی که در شرکت‌های بزرگ با VoIP کار کرده‌ام، می‌گویم تجربه‌ی استفاده از این فناوری باعث ساده‌تر شدن تماس‌ها و کاهش هزینه‌های ارتباطی می‌شود.

SIP چیست و چه ارتباطی با VoIP دارد؟

به طور رایج، مردم فکر می‌کنند که SIP و VoIP یک چیز هستند؛ اما در واقع دو مفهوم متفاوت هستند.
VoIP به معنی انتقال صدا از طریق شبکه IP است.
اما SIP یا Session Initiation Protocol یک پروتکل سیگنالینگ است که برای ایجاد، مدیریت و پایان دادن جلسات ارتباطی میان نقاط پایانی استفاده می‌شود.
به عنوان مثال، وقتی یک کاربر با داخلی دیگر تماس می‌گیرد، SIP در مراحل پیدا کردن مقصد، ارسال درخواست تماس، پاسخ دادن و پایان دادن جلسه نقش دارد.
پس از برقراری تماس، صدا واقعی معمولاً از طریق پروتکل‌هایی مانند RTP منتقل می‌شود.

RTP چیست؟

RTP یا Real-time Transport Protocol یکی از پروتکل‌های مهم در سیستم‌های VoIP است.

در بسیاری از تماس‌های VoIP، SIP مسئول سیگنالینگ و مدیریت جلسه است، در حالی که RTP مسئول حمل رسانه یا همان اطلاعات صوتی تماس است.
همراه با RTP، ممکن است از RTCP برای ارائه کنترل و آمار درباره جریان RTP استفاده شود؛ به‌عنوان مثال، اطلاعاتی درباره کیفیت ارتباط.
Codec در VoIP چیست؟ در عمل، هنگامی که صدای مکالمه را می‌خواهیم در شبکه منتقل کنیم، ابتدا باید آن صدای را به یک کد دیجیتال تبدیل کنیم. همان‌طور که می‌دانید، این تبدیل را یک Codec انجام می‌دهد. به همین دلیل، انتخاب Codec تاثیر مستقیم دارد بر کیفیت تماس، میزان پهنای باند مصرفی و نحوه پردازش صدا.

در میان Codecهای شناخته‌شده در سیستم‌های VoIP، نمونه‌هایی چون G.711، G.729 و Opus بسیار پرکاربرد هستند. به‌عنوان مثال، G.711 اغلب کیفیت صوتی بسیار خوبی دارد؛ اما در مقایسه با Codecهای فشرده‌تری، مصرف پهنای باند بیشتری می‌کند. به همین خاطر، انتخاب Codec مناسب، باید بر مبنای ظرفیت شبکه، کیفیت مورد انتظار و تجهیزات مورد استفاده تعیین شود.

مزایای VoIP چیست؟

ریشه اصلی محبوبیت VoIP فراتر از امکان برقراری تماس از طریق شبکه است؛ این فناوری می‌تواند مزایای قابل توجهی برای کسب‌وکارها فراهم کند. کاهش هزینه‌های ارتباطی و زیرساخت: در بسیاری از سناریوها، اگر سیستم داده و سیستم صدا در همان زیرساخت شبکه مشترک شوند، می‌توان هزینه‌های توسعه و مدیریت سیستم تلفنی را به‌طور چشمگیری کاهش داد؛ این امر به‌ویژه برای سازمان‌هایی که چند دفتر یا شعبه دارند، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

امکان ایجاد داخلی‌های متعدد: در سیستم‌های VoIP می‌توان تعداد زیادی داخلی ایجاد کرده و آن‌ها را بر اساس ساختار سازمان مدیریت کرد؛ برای نمونه، داخلی 101 برای واحد فروش، داخلی 102 برای پشتیبانی، داخلی 103 برای مدیریت، داخلی 104 برای حسابداری. ایجاد و مدیریت این داخلی‌ها معمولاً نسبت به سیستم‌های سنتی انعطاف بیشتری دارد.

اتصال شعب مختلف: یکی از کاربردهای مهم VoIP، اتصال سیستم تلفنی شعب مختلف یک سازمان است؛ فرض کنید شرکتی در چند شهر دفتر دارد؛ اگر شبکه به‌درستی طراحی شود، می‌توان ارتباطات تلفنی شعب را روی زیرساخت IP یکپارچه کرد و امکان تماس داخلی میان کارکنان شعب مختلف را فراهم ساخت.

راه‌اندازی مرکز تماس: VoIP زیرساخت مناسبی برای ایجاد Call Center یا Contact Center فراهم می‌کند؛ امکاناتی مثل صف تماس، توزیع تماس بین کارشناسان، ضبط مکالمات، گزارش عملکرد، IVR و مانیتورینگ تماس‌ها در چنین سیستم‌هایی قابل پیاده‌سازی هستند.

ضبط مکالمات: یکی دیگر از قابلیت‌های پرکاربرد VoIP، امکان ضبط تماس‌هاست. این قابلیت برای بخش‌هایی مثل فروش، پشتیبانی و مراکز تماس کاربرد فراوانی دارد؛ البته استفاده از ضبط مکالمات باید با رعایت قوانین مربوط به حریم خصوصی، حفاظت از داده‌ها و مقررات محل فعالیت سازمان صورت گیرد.

امکان دورکاری: یکی از مزایای مهم سیستم‌های VoIP این است که داخلی تلفنی الزاماً محدود به یک میز مشخص در دفتر شرکت نیست؛ با طراحی شبکه و امنیت مناسب، کارکنان دورکار می‌توانند با استفاده از تلفن IP یا Softphone به سیستم ارتباطی سازمان دسترسی پیدا کنند.

امکانات مهم سیستم‌های VoIP: بسته به مرکز تلفن و تجهیزات مورد استفاده، یک سیستم VoIP می‌تواند امکانات متنوعی داشته باشد؛ از جمله: IVR یا منشی تلفنی هوشمند، Call Queue یا صف تماس، Call Recording یا ضبط مکالمات، Call Forwarding یا انتقال تماس، Conference Call یا کنفرانس صوتی، Voice Mail یا صندوق صوتی، گزارش‌گیری از تماس‌ها، محدود کردن دسترسی داخلی‌ها، تعریف ساعات کاری، اتصال شعب مختلف، مدیریت تماس‌های ورودی و خروجی، اتصال به برخی CRMها و نرم‌افزارهای سازمانی، ایجاد سناریوهای مختلف مسیریابی تماس.

به همین خاطر، VoIP نباید صرفاً یک روش جدید برای برقراری تماس دانسته شود؛ بلکه می‌تواند بخش مهمی از زیرساخت ارتباطات یکپارچه سازمان باشد.

معایب VoIP چیست؟ در کنار مزایای متعدد، VoIP محدودیت‌ها و چالش‌های قابل توجهی نیز دارد. وابستگی به شبکه: کیفیت تماس VoIP مستقیماً تحت تأثیر کیفیت شبکه قرار دارد؛ اگر شبکه دچار ازدحام، Packet Loss، Jitter یا Latency بالا شود، کیفیت مکالمه نیز ممکن است به‌طور قابل توجهی کاهش یابد.

نیاز به طراحی صحیح شبکه: صرفاً نصب یک مرکز تلفن برای داشتن یک سیستم VoIP پایدار کافی نیست؛ شبکه باید متناسب با Voice طراحی شود و مواردی مثل QoS، VLAN، پهنای باند، تجهیزات شبکه، امنیت، Firewall و مانیتورینگ به‌درستی در نظر گرفته شوند.

وابستگی به برق: تلفن‌های آنالوگ سنتی در برخی زیرساخت‌ها می‌توانند مستقیماً از خط تلفن تغذیه شوند؛ اما تجهیزات VoIP معمولاً برای فعالیت به برق نیاز دارند؛ بنابراین برای افزایش پایداری سیستم‌های سازمانی می‌توان از تجهیزاتی مثل UPS و سوئیچ‌های PoE بهره برد.

کیفیت تماس در VoIP به چه عواملی بستگی دارد؟

کیفیت VoIP نه تنها به سرعت اینترنت وابسته است؛ بلکه سه شاخص مهم در ارتباطات Real-Time وجود دارند: Latency، Jitter، Packet Loss. Latency یا تأخیر نشان می‌دهد که بسته‌های اطلاعاتی چه میزان زمان در شبکه می‌گذرانند؛ تأخیر زیاد باعث می‌شود مکالمه طبیعی نباشد و دو طرف به‌صورت تاخیر پاسخ دهند. Jitter به تغییر زمان رسیدن بسته‌های متوالی اشاره دارد؛ وقتی Jitter بالا باشد، کیفیت مکالمه کاهش می‌یابد و صدا نامنظم می‌شود. Packet Loss به معنای از دست رفتن بخشی از بسته‌های صوتی در مسیر است؛ اگر این اتفاق بیفتد، بخش‌هایی از مکالمه ممکن است ناقص یا نامفهوم به‌دست بیاید. به همین دلیل مانیتورینگ دقیق Jitter، Latency و Packet Loss در شبکه‌های VoIP اهمیت بالایی دارد.

QoS در VoIP چیست؟

کیفیت سرویس یا Quality of Service مجموعه‌ای از روش‌های شبکه است که برای کنترل و اولویت‌بندی ترافیک استفاده می‌شود.
صدا در Voice over Internet Protocol یک ترافیک زمان واقعی است؛ تأخیر یا از دست رفتن بسته‌ها به‌صورت مستقیم بر تجربه مکالمه تأثیر می‌گذارد.
در شبکه‌های سازمانی می‌توان ترافیک Voice over Internet Protocol را شناسایی کرد و نسبت به ترافیک‌های کم حساسیت زمان، اولویت مناسب داد.
تنظیم صحیح کیفیت سرویس در شبکه‌هایی که حجم ترافیک بالا دارند، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

امنیت VoIP

چون Voice over Internet Protocol روی شبکه IP فعالیت می‌کند، بسیاری از مسائل امنیتی شبکه برای آن نیز صدق می‌کند.
یک سیستم Voice over Internet Protocol بدون تنظیمات امنیتی مناسب در دسترس اینترنت، ممکن است در معرض تهدیداتی مانند دسترسی غیرمجاز، سوءاستفاده از حساب‌های SIP، شنود ترافیک ناامن، حملات DoS و تقلب تلفنی قرار گیرد.
برای افزایش امنیت Voice over Internet Protocol می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

• Firewall و ACL
• رمزهای عبور قوی
• محدودسازی دسترسی به سرویس SIP
• به‌روزرسانی منظم تجهیزات و نرم‌افزارها
• VPN برای دسترسی از راه دور در سناریوهای مناسب
• جداسازی Voice VLAN
• مانیتورینگ لاگ‌ها
• محدودسازی تماس‌های بین‌المللی

رمزنگاری Signaling و Media در صورت پشتیبانی

برای رمزنگاری Media می‌توان از فناوری‌های مانند SRTP استفاده کرد که برای حفاظت از جریان RTP طراحی شده‌اند.

برای راه‌اندازی VoIP به چه تجهیزاتی نیاز داریم؟

تجهیزات مورد نیاز به ساختار پروژه بستگی دارد؛ اما در یک شبکه سازمانی ممکن است به تجهیزات زیر نیاز باشد:

• سرور یا مرکز تلفن IP
• تلفن IP
• سوئیچ شبکه
• سوئیچ PoE
• Router
• Firwall
• Gateway
• هدفون
• UPS
• اتصال اینترنت یا WAN مناسب
• SIP Trunk یا سرویس ارتباطی مورد نیاز

در پروژه‌های کوچک حتی ممکن است بخشی از این تجهیزات لازم نباشد؛ ولی در سازمان‌های بزرگ طراحی Redundancy، امنیت، مانیتورینگ و High Availability اهمیت پیدا می‌کند.

VoIP برای چه کسب‌وکارهایی مناسب است؟

VoIP محدود به شرکت‌های بزرگ نیست.
این فناوری می‌تواند برای مجموعه‌های مختلفی مانند شرکت‌های کوچک و متوسط، سازمان‌های بزرگ، فروشگاه‌های اینترنتی، مراکز تماس، شرکت‌های خدماتی، مراکز پشتیبانی، شرکت‌های دارای چند شعبه و تیم‌های دورکار استفاده شود.

هر چه نیاز سازمان به مدیریت حرفه‌ای تماس‌ها، تعداد داخلی‌های بیشتر و ارتباط میان شعب افزایش پیدا کند، مزایای یک سیستم تلفنی مبتنی بر Voice over Internet Protocol بیشتر ظاهر می‌شود.

تفاوت VoIP و IP Telephony چیست؟

این دو اصطلاح گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما از نظر مفهومی کاملاً یکسان نیستند.
VoIP به‌طور خاص به انتقال صدا بر روی شبکه IP اشاره دارد.
IP Telephony مفهوم گسترده‌تری از سیستم تلفنی مبتنی بر IP را در بر می‌گیرد و می‌تواند قابلیت‌هایی مانند مسیریابی پیشرفته تماس، Voice Mail و Contact Center را شامل شود.
سیسکو نیز VoIP را روش حمل تماس صوتی روی شبکه IP و IP Telephony را استفاده از استانداردهای VoIP برای ساخت یک سیستم تلفنی با قابلیت‌های سطح بالاتر توصیف می‌کند.

آیا برای VoIP حتماً به اینترنت نیاز داریم؟

خیر. این یکی از تصورات اشتباه درباره Voice over Internet Protocol است.
Voice over Internet Protocol برای فعالیت به یک شبکه IP نیاز دارد، اما این شبکه الزاماً اینترنت نیست.
برای مثال در داخل یک شرکت، دو تلفن IP می‌توانند از طریق شبکه LAN و مرکز تلفن داخلی با یکدیگر تماس برقرار کنند، حتی اگر اینترنت قطع باشد؛ البته این موضوع به معماری سیستم و مسیر تماس بستگی دارد.
اینترنت زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بخشی از ارتباطات Voice over Internet Protocol از طریق شبکه عمومی اینترنت انجام شود.

آینده VoIP

با گسترش Cloud Computing، ارتباطات یکپارچه، دورکاری و سرویس‌های مبتنی بر نرم‌افزار، سیستم‌های ارتباطی نیز بیش از گذشته به سمت زیرساخت‌های مبتنی بر IP حرکت کرده‌اند.
امروزه Voice over Internet Protocol فقط جایگزینی برای تلفن سنتی محسوب نمی‌شود، بلکه می‌تواند بخشی از یک اکوسیستم ارتباطی بزرگ‌تر باشد که Voice، Video، Messaging، CRM و سیستم‌های Contact Center را به یکدیگر متصل می‌کند.
به همین دلیل آشنایی با Voice over Internet Protocol برای متخصصان شبکه، مدیران IT و کسب‌وکارهایی که به دنبال توسعه زیرساخت ارتباطی خود هستند اهمیت زیادی دارد.

جمع‌بندی؛ VoIP چیست و چرا اهمیت دارد؟

Voice over Internet Protocol فناوری انتقال صدا از طریق شبکه‌های مبتنی بر IP است. صدای کاربر به داده دیجیتال تبدیل می‌شود، به‌صورت بسته‌های اطلاعاتی در شبکه منتقل می‌شود و در مقصد دوباره به صوت تبدیل می‌شود.

قابلیت‌هایی مانند ایجاد داخلی‌های متعدد، اتصال شعب، صف تماس، IVR، ضبط مکالمات، گزارش‌گیری، مرکز تماس و امکان استفاده از Softphone باعث شده‌اند Voice over Internet Protocol به یکی از فناوری‌های مهم در زیرساخت ارتباطی کسب‌وکارها تبدیل شود.
با این حال، کیفیت یک سیستم Voice over Internet Protocol بیش از آنکه فقط به انتخاب نرم‌افزار مرکز تلفن وابسته باشد، به طراحی صحیح شبکه، امنیت، کیفیت سرویس، تجهیزات مناسب، مانیتورینگ و نگهداری مداوم بستگی دارد.
برای راه‌اندازی یک سیستم VoIP پایدار و حرفه‌ای، ابتدا باید نیازهای سازمان، تعداد کاربران، تعداد تماس‌های هم‌زمان، ساختار شبکه، ارتباط میان شعب و الزامات امنیتی را مشخص کنیم، سپس معماری مناسب را طراحی کنیم. این نکته مهم است که همه این موارد به دقت بررسی شوند تا سیستم به خوبی عمل کند.

سوالات متداول درباره VoIP

1. VoIP مخفف چیست؟
   VoIP مخفف Voice over Internet Protocol است و به فناوری انتقال صدا بر روی شبکه‌های IP گفته می‌شود.
2. آیا VoIP فقط با اینترنت کار می‌کند؟
   خیر. VoIP به شبکه IP نیاز دارد و می‌تواند در شبکه داخلی LAN هم کار کند. برای تماس‌های خارج از سازمان ممکن است نیاز به اینترنت یا شبکه WAN باشد. به نظر می‌رسد که ارتباط اینترنتی گاهی ضروری است.
3. آیا می‌توان با موبایل از VoIP استفاده کرد؟
   بله. با یک نرم‌افزار Softphone مناسب می‌توان گوشی هوشمند را به یک نقطه پایان سیستم VoIP تبدیل کرد. به نظر می‌رسد استفاده از Softphone بسیار ساده است.
4. SIP و VoIP چه تفاوتی دارند؟
   VoIP فناوری کلی انتقال صدا بر روی IP است؛ SIP یک پروتکل Signaling است که می‌تواند برای ایجاد، مدیریت و پایان ارتباط در سیستم‌های VoIP استفاده شود.
5. آیا کیفیت VoIP از تلفن معمولی کمتر است؟
   لزوماً خیر؛ کیفیت تماس در VoIP به عواملی مثل Codec، تجهیزات و کیفیت شبکه بستگی دارد و در شبکه‌ای استاندارد و بهینه‌شده، VoIP می‌تواند صدای بسیار خوب ارائه دهد. به نظر می‌رسد کیفیت VoIP در این شرایط عالی است.
6. آیا VoIP برای شرکت‌های کوچک مناسب است؟
   بله. کسب‌وکارهای کوچک می‌توانند از داخلی، منشی تلفنی، صف تماس، انتقال تماس و گزارش‌گیری استفاده کنند و سیستم را با رشد مجموعه گسترش دهند. به نظر می‌رسد کسب‌وکارهای کوچک می‌توانند از امکانات VoIP بهره‌مند شوند.
7. برای راه‌اندازی VoIP چه چیزهایی لازم است؟
   بسته به پروژه، معمولاً به مرکز تلفن IP، شبکه مناسب، نقطه پایان مثل IP Phone یا Softphone و در صورت نیاز گیت‌وی یا سرویس SIP Trunk نیاز است. به نظر می‌رسد برای راه‌اندازی VoIP نیاز به تجهیزات مشخصی است.